Άγνωστης καταγωγής μικρό, ποώδες, μονοετές φυτό ύψους το πολύ 40 εκατοστών. Καλλιεργείται στην Ελλάδα από την αρχαιότητα ως όσπριο και πολλές φορές ξεφεύγει από την καλλιέργεια και αυτοφύεται. Το όνομα του γένους Lens, το κοινό και το αρχαίο όνομα προέρχονται από το σχήμα φακού που έχουν τα σπέρματα του φυτού. Αρχαιολογικά στοιχεία δείχνουν ότι τρωγόταν πριν από 9.500 έως 13.000 χρόνια. Θεωρείται από τα όσπρια που πρωτοκαλλιεργήθηκαν (2.000 π.Χ.). Αναφέρεται και σε αφηγήματα της Βίβλου.
Ο Ιπποκράτης το χρησιμοποίησε κυρίως:
Ο Ιπποκράτης θεωρούσε πως η φακή ζεσταίνει και προκαλεί διαταραχή, αλλά δεν είναι ούτε καθαρτική ούτε στυπτική. Ο χυμός της όμως πως είναι καθαρτικότερος από τη σάρκα της. Χρησιμοποίησε τη φακή και το «φάκιον» = αφέψημα φακής: σε τραύματα και φλεγμονές των γύρω χώρων σε γυναικολογικές παθήσεις για νόσους της σπλήνας για τον τεταρταίο πυρετό και την φθίση των πνευμόνων
Άλλες Χρήσεις
Οι φακές πλούσιες σε πρωτεΐνες, ιχνοστοιχεία και βιταμίνη Β, αξιοποιούνται στη μαγειρική. Μετά από την συγκομιδή των σπερμάτων το υπόλοιπο φυτό χρησιμοποιείται σε ζωοτροφές. Τα φυτά στις καλλιέργειες εμπλουτίζουν το έδαφος με άζωτο.
