Μικρό, ποώδες, πολυετές φυτό, με καρδιόσχημα φύλλα. Χωρίς βλαστό, με μακριές παραφυάδες από τη βάση, που ριζοβολούν και ανθίζουν τον επόμενο χρόνο. Τα άνθη εμφανίζονται τον Ιανουάριο, έχουν βαθύ μωβ χρώμα και είναι πολύ αρωματικά, παρέχοντας αιθέριο έλαιο (μενεξεδέλαιο). Προτιμά τα δροσερά μέρη με σκιά. Στα παλιά βιβλία αναφέρεται ως « Ίον το εύοσμον». Καλλιεργείται ως καλλωπιστικό για εδαφοκάλυψη. Οι αρχαίοι Αθηναίοι αγαπούσαν τους μενεξέδες και συνήθιζαν την εποχή της ανθοφορίας τους να φορούν στεφάνια από αυτούς. Μάλιστα, λέγεται πως, λόγω αυτού, ο ποιητής Πίνδαρος ονόμασε την Αθήνα «ιοστεφές άστυ». Τους καλλιεργούσαν στην περιοχή, που σήμερα ονομάζεται «Αμπελόκηποι». Μέσα στην Αρχαία Αγορά υπήρχαν καταστήματα που πωλούσαν στεφάνια και μπουκέτα με ία. Ήταν ένα από τα πιο αγαπημένα άνθη του Ναπολέοντα.
Ο Ιπποκράτης το χρησιμοποίησε κυρίως:
Ο Ιπποκράτης το χρησιμοποίησε: για οφθαλμικές παθήσεις για ποικίλες γυναικολογικές παθήσεις
Παραδοσιακές Φαρμακευτικές Χρήσεις
Στην παραδοσιακή θεραπευτική χρησιμοποιείται το αιθέριο έλαιο και τα άνθη του, κυρίως, ως αποχρεμπτικό, αντιπυρετικό, διουρητικό και καθαρτικό. Χρησιμοποιείται και στην ομοιοπαθητική.
Άλλες Χρήσεις
Το αιθέριο έλαιό του αξιοποιείται στην αρωματοποιία και στην κοσμητολογία. Τα άνθη του αξιοποιούνται στη μαγειρική.